วิธีเลือก Stabilizer ให้เหมาะกับอุปกรณ์ไฟฟ้า: คำนวณ kVA อย่างไรไม่ให้โดนหลอก
Stabilizer คืออะไร และทำไมต้องเลือกขนาดให้เหมาะกับโหลด?
Stabilizer หรือเครื่องปรับแรงดันไฟฟ้าอัตโนมัติ (AVR) ทำหน้าที่ควบคุมแรงดันไฟฟ้าขาออกให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม แม้แรงดันไฟฟ้าขาเข้าจะมีความผันผวน จึงเหมาะกับอุปกรณ์ที่ต้องการแรงดันไฟฟ้าที่เสถียร เช่น เครื่องจักร ระบบควบคุม และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ โดย CBC มี Stabilizer/AVR หลายขนาดและหลายรูปแบบให้เลือกตามลักษณะโหลดและระบบไฟฟ้า
สิ่งสำคัญคือ ไม่ควรเลือก Stabilizer จากกำลังไฟของอุปกรณ์เพียงอย่างเดียว เพราะขนาดที่ต้องใช้ต้องพิจารณาแรงดัน กระแส จำนวนเฟส และ Power Factor ร่วมกัน
วิธีคำนวณ kVA สำหรับเลือก Stabilizer
1. กรณีระบบไฟฟ้า 1 เฟส
หากทราบแรงดันไฟฟ้า (V) และกระแสสูงสุด (A) สามารถคำนวณได้จาก
- kVA = V × A ÷ 1,000
ตัวอย่าง หากโหลดใช้ไฟ 220V และมีกระแสสูงสุด 20A จะได้ 220 × 20 ÷ 1,000 = 4.4 kVA ดังนั้นไม่ควรเลือก Stabilizer ที่มีพิกัดต่ำกว่าโหลดดังกล่าว หลักการนี้สอดคล้องกับสูตรคำนวณ kVA ของ Schneider Electric
2. กรณีระบบไฟฟ้า 3 เฟส
สำหรับระบบ 3 เฟส ใช้สูตร
- kVA = V × A × 1.732 ÷ 1,000
โดย V คือแรงดันระหว่างสาย (Line-to-Line) และ A คือกระแสของโหลด สูตรนี้เป็นหลักการมาตรฐานที่ใช้ในการประเมินขนาดอุปกรณ์ไฟฟ้า
3. ถ้าทราบเฉพาะค่า kW ต้องดู Power Factor
หากทราบกำลังไฟเป็น kW แต่ไม่มีค่า kVA ควรทราบ Power Factor (PF) ของโหลดด้วย เพราะ
- kVA = kW ÷ PF
ตัวอย่าง โหลด 10 kW และ PF 0.8 จะเท่ากับ 12.5 kVA ไม่ใช่ 10 kVA หากนำค่า kW มาใช้เป็น kVA โดยตรง อาจทำให้เลือก Stabilizer ต่ำกว่าความต้องการจริงได้
เลือก Stabilizer อย่างไรไม่ให้ขนาดเล็กเกินไป?
การเลือก Stabilizer ไม่ควรดูเฉพาะกำลังไฟที่อุปกรณ์ใช้ในสภาวะปกติ เพราะโหลดบางประเภท โดยเฉพาะมอเตอร์ ปั๊มน้ำ คอมเพรสเซอร์ และเครื่องจักร อาจมีกระแสไฟฟ้าสูงในช่วงเริ่มต้นทำงาน หากเลือกขนาดเล็กเกินไป อาจทำให้ Stabilizer ทำงานหนัก เกิดการตัดระบบ หรือไม่สามารถรักษาแรงดันได้ตามต้องการ
1. ตรวจสอบโหลดสูงสุดก่อนเลือกขนาด
ควรดูค่ากระแสสูงสุดของอุปกรณ์จาก Nameplate หรือ Datasheet แล้วนำมาคำนวณเป็น kVA ไม่ควรใช้เฉพาะค่าการใช้ไฟเฉลี่ย นอกจากนี้ควรพิจารณาจำนวนอุปกรณ์ที่ทำงานพร้อมกัน รวมถึงโอกาสเพิ่มเครื่องจักรหรือโหลดในอนาคต
2. เผื่อขนาดให้เหมาะกับการใช้งานจริง
เมื่อคำนวณ kVA ได้แล้ว ควรเลือก Stabilizer ที่มีพิกัดรองรับสูงกว่าค่าโหลดจริงอย่างเหมาะสม โดยพิจารณาประเภทโหลด กระแสขณะสตาร์ต และสภาพการใช้งานร่วมด้วย การเผื่อขนาดอย่างเหมาะสมช่วยให้เครื่องไม่ต้องทำงานใกล้พิกัดตลอดเวลา และเพิ่มความมั่นใจในการใช้งานระยะยาว
3. อย่าดูแค่ตัวเลข kVA
นอกจากขนาดแล้ว ควรตรวจสอบแรงดันขาเข้าและขาออก จำนวนเฟส ช่วงแรงดันที่รองรับ ความแม่นยำในการควบคุมแรงดัน และความเร็วในการตอบสนองให้ตรงกับอุปกรณ์ หากเป็นระบบโรงงานหรือโหลดสำคัญ ควรให้ผู้เชี่ยวชาญวิเคราะห์โหลดจริงก่อนเลือก Stabilizer เพื่อป้องกันการเลือกขนาดผิดตั้งแต่ต้น
เลือก Stabilizer จาก kVA อย่างเดียวพอหรือไม่?
ไม่พอ เพราะ Stabilizer แต่ละประเภทมีลักษณะการตอบสนองและเหมาะกับงานแตกต่างกัน เช่น CBC มีทั้งแบบ Relay, Servo และ Thyristor โดยรุ่นและขนาดที่รองรับแตกต่างกันตั้งแต่ระดับ kVA สำหรับงานทั่วไปไปจนถึงระบบ 3 เฟสสำหรับงานอุตสาหกรรม
หากเป็นระบบที่มีโหลดสำคัญหรือมีความผันผวนสูง ควรให้ผู้เชี่ยวชาญประเมินข้อมูลโหลดจริงก่อนเลือกอุปกรณ์ เพื่อให้ได้ขนาดและประเภทที่เหมาะสมกับระบบ
CBC International ให้คำปรึกษาการเลือก Stabilizer ตามโหลดจริง
CBC International ให้บริการโซลูชัน Stabilizer และ AVR หลายประเภท พร้อมทีมวิศวกรที่สามารถช่วยประเมินลักษณะโหลด ขนาด kVA และสภาพระบบไฟฟ้า เพื่อเลือกเครื่องปรับแรงดันที่เหมาะกับการใช้งานของแต่ละธุรกิจ
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ติดต่อเรา
โทร : 02-902 6106
Line : @cbcinter
Facebook : CBC International-Head office
